Rung động là một trong những tác động nguy hại trong môi trường công nghiệp.
Rung động không chỉ giảm tuổi thọ thiết bị mà còn có thể ảnh hưởng lớn
đến chất lượng sản phẩm hay độ tin cậy của quá trình sản xuất. Ngoài vấn
đề về chất lượng và hiệu suất, rung động còn tiêu tốn tiền. Bạn phải
trả cho năng lượng mà gây ra rung lắc thiết bị của bạn.
Các lực được tạo ra bởi sự mất cân bằng là một trong những nguồn phổ
biến nhất của rung động mà ta gặp phải ở môi trường làm việc với thiết
bị quay. Việc cân bằng là một trong những hoạt động khắc phục phổ biến
nhất được yêu cầu để giải quyết vấn đề về rung động.
7 bước kiểm tra
trước khi cân bằng để đảm bảo công việc cân bằng được thuận lợi:
1. Quan sát trước khi tiến hành
Việc kiểm tra quạt bằng mắt thường trước khi thực hiện cân bằng rất quan trọng. Bạn cần tìm kiếm những dấu hiệu như cánh quạt bị cọ sát hay chân cánh bị nứt. Nếu phát hiện các vấn đề này, bạn nên sửa chữa chúng trước khi tiến hành cân bằng. Điều này không chỉ giúp thiết bị hoạt động tốt hơn mà còn tiết kiệm thời gian cho bạn.
Một ví dụ xảy ra cách đây nhiều năm tại khu vực Geysers Geothermal ở miền bắc California, khi nhóm bảo dưỡng kiểm tra một quạt tháp làm mát có 5 cánh, bị rung động mạnh. Quạt vẫn đang chạy, vì vậy họ không kiểm tra bằng mắt (mặc dù có thể sử dụng ánh sáng huỳnh quang để phát hiện vấn đề). Sau khi phân tích dữ liệu rung động, họ phát hiện rằng quạt không chỉ rung ở tốc độ hoạt động mà còn rung mạnh ở các tần số gấp 5 và 20 lần tốc độ vận hành. Không rõ nguyên nhân gây ra rung động này, họ quyết định dừng quạt và kiểm tra kỹ hơn.
Khi kiểm tra, họ phát hiện một vết nứt trên chân quạt, bắt nguồn từ cạnh trước của cánh quạt và kéo dài theo chiều dọc. Quạt có 4 bộ phận cấu thành nằm trong dòng khí, được hỗ trợ bởi hộp số. Sự nén khí giữa các thanh đỡ và cánh quạt đã tạo ra rung động mạnh gấp 20 lần tốc độ quay của quạt. Chỉ vài tháng trước đó, một hộp quạt làm mát khác đã bị hư hỏng nghiêm trọng do hỏng hub của cánh quạt.
NGUYÊN NHÂN GÂY MẤT CÂN BẰNG
Sai số gia công
·Sai số trong lắp đặt giữa phần cân bằng và trục của quạt thông gió.
·Sự biến dạng của lực ly tâm.
·Độ võng của cánh
·Nứt cánh
·Sơn hay phủ bề mặt không phù hợp.
·Ứng suất từ các mối hàn ở đĩa rotor.
Mất cân bằng do vận hành
·Sự đóng cáu cặn trên đĩa rotor.
·Sự ăn mòn cục bộ.
·Sự mài mòn từng điểm nhỏ.
·Sự biến dạng nhiệt.
·Sự mài mòn bởi các hạt rắn.
·Mất cân bằng từng điểm nhỏ.
·Sự kết hợp của lưu chất và hạt rắn ở vỏ hub.
Các lỗi do lắp đặt
·Lỗi do lắp cánh dọc trục bị sai.
·Lắp hub với trục bị lỏng hay lệch.
·Trục bị cong
·Mất cân bằng trên puly dây đai truyền động.
Mất cân bằng do sửa chữa
·Thiếu khối lượng cân bằng.
·Mất cân bằng coupling
·Sơn hay phủ không phù hợp.
·Lớp phủ bị bóc, tróc ra.
2. Thực hiện phân tích rung động trước khi cân bằng
Điều này nghe vẻ như hiển nhiên phải làm, nhưng nó rất quan trọng để đảm
bảo nguồn rung động thật sự là do sự mất cân bằng. Nếu một quạt có sự
mất đồng tâm giữa pulley hay thông số cân chỉnh không đạt, thì việc cân
bằng sẽ không có ý nghĩa.
Một vài năm trước đây, một kỹ thuật viên từ xưởng cân bằng Seattle đã
bắt được một spectrum trước khi cân bằng và nói với khách hàng rằng giá
trị cân bằng của quạt đạt tiêu chuẩn và vấn đề thực sự là do nó bị
misalignment. Khách hàng đã khăng khăng răng quạt này bị mất cân bằng vì
họ đã lắp đặt quạt và motor. Kỹ thuật viên này sau đó đã thiết lập hệ
thống cân chỉnh lazer và tiến hành cân chỉnh chỉ cho khách hàng thấy
rằng vấn đề misalignment thực sự tồn tại. Sau khi cân chỉnh, quạt đã
chạy êm và không cần cân bằng nữa.
3. Khởi động và dừng thiết bị
Trước khi tiến hành cân bằng, bạn cần khởi động và dừng thiết bị để kiểm tra điều kiện hoạt động của nó. Điều này rất quan trọng vì bạn phải hiểu cách rotor vận hành trong thực tế. Nếu có thể, bạn nên dừng máy hoặc cho máy chạy thử và kiểm tra kết quả qua các đồ thị như Bode, Nyquist hoặc Cascade Spectrum. Điều này giúp bạn xác định các khu vực có thể gặp vấn đề, chẳng hạn như khi rotor chạy trong trạng thái cộng hưởng, gây ra rung động mạnh.
Có một trường hợp ở Nevada, một kỹ thuật viên mới trong ngành quạt đã mất khoảng một tuần để cân bằng một cái quạt nhưng không thành công. Điều này dễ hiểu vì anh ấy còn thiếu kinh nghiệm về rung động. Một phần quan trọng trong quá trình cân bằng là phải thực hiện lấy biểu đồ Bode khi quạt khởi động và dừng lại (coast down).
Trong trường hợp này, vấn đề không chỉ là quạt bị mất cân bằng, mà còn là rotor chạy ở tốc độ vận hành bị tác động bởi sự cộng hưởng của cấu trúc mặt đế quạt, làm tăng sự rung động. Điều này khiến việc cân bằng quạt trở nên khó khăn hơn với phương pháp cân bằng thông thường. Cuối cùng, chúng tôi đã điều chỉnh độ cứng của cấu trúc để thay đổi giá trị cộng hưởng, giúp việc cân bằng trở nên khả thi.
4. Làm sạch trước khi cân bằng
Các cánh quạt cực kỳ nhạy với bụi và cáu cặn bám vào cái mà có thể gây
ra mất cân bằng. Cánh quạt của tháp làm mát làm bằng vật liệu composite
có các lỗ xả mà bị chặn lại. Việc làm sạch tốt trước khi bắt đầu cân
bằng là cực kỳ quan trọng và có thể thông thường tiết kiệm thời gian
trong quá trình cân bằng. Một công ty thường xuyên gặp vấn đề với cấu
cặn hình thành trên bề mặt cánh đã lắp đặt một vòi phun dạng xoáy để làm
sạch và giúp cho quạt sạch sẽ hàng tuần nhằm giải quyết vấn đề về cân
bằng.
5. Loại bỏ khối lượng thừa
Khi một quạt được cân bằng nhiều lần trong nhiều năm, có thể sẽ xảy ra tình trạng tích tụ khối lượng. Bất kỳ khối lượng nào dính vào hoặc tích tụ tạm thời trên quạt đều cần phải được loại bỏ trước khi tiến hành cân bằng. Bạn cũng nên chú ý đến các khối lượng cân bằng đã được lắp vào trước đó, xem chúng có dễ dàng loại bỏ hay không. Những khối lượng cũ có thể bị lỏng và rơi ra vào thời điểm không mong muốn, điều này có thể gây ra sự mất cân bằng lại. Vì vậy, việc thêm khối lượng cân bằng mới vào sẽ không hiệu quả nếu không xử lý đúng các khối lượng cũ.
6. Kiểm tra các bộ phận bị lỏng
Các quạt trải qua nhiều chu kỳ ứng suất có thể dẫn đến lỏng ở một số bộ
phận. Việc lỏng các bộ phận đối với quạt là cực kỳ phổ biến. Bởi các
điều kiện vận hành kế tiếp và chu kỳ ứng suất được lặp lại được tìm thấy
trong các ứng dụng của quạt, các bộ phận như collar, pulley sheaves,
các hub quạt và các buloong nền thường xuyên bị lỏng. Việc kiểm tra
thích hợp thường yêu cầu nhiều hơn so với chỉ quan sát bằng mắt. Các đồ
thị spectrum và chuyển động slow roll nghiên cứu cùng với đến ánh sáng
hoạt nghiệm là những công cụ vô giá cho việc giám định những đại lượng
nhỏ bị lỏng.
7. Kiểm tra xác định phương pháp cân bằng
Khi cân bằng rotor dạng overhung (rotor có phần trọng lượng nhô ra ngoài), việc cân bằng hai mặt phẳng có thể rất phức tạp nếu bạn không hiểu rõ cách các ổ bi (bearing) của rotor liên kết với các mặt phẳng cân bằng. Nếu gặp khó khăn trong quá trình cân bằng, bạn sẽ tốn thời gian và công sức. Vì vậy, việc nghiên cứu kỹ hướng dẫn cân bằng trước khi làm là rất quan trọng để đạt kết quả chính xác.
Nếu rotor overhung có kích thước hẹp, bạn nên thực hiện cân bằng ở một mặt phẳng đầu tiên. Thông thường, việc cân bằng một mặt phẳng có thể giúp giảm sự sai lệch của rotor overhung.
Cân bằng thường được coi là cách đầu tiên để giải quyết rung động, nhưng thực tế, rung động có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Vì vậy, trước khi cân bằng, việc kiểm tra tình trạng thiết bị là rất cần thiết để xác định liệu rung động có phải do mất cân bằng hay không. Quá trình kiểm tra này tốn ít thời gian nhưng mang lại lợi ích rất lớn trong việc phát hiện các vấn đề tiềm ẩn.
Kỹ sư Ngô Văn Định (phòng Kỹ Thuật, Nhà máy đạm Phú Mỹ, PVFCCo)
Related Posts by Categories
Anh admin có tài liệu nào về cấu tạo máy dầu tưới tiêu d15 ko
Trả lờiXóa