Thanh Sơn biên dịch từ Tạp chí Inspectioneering Journal Tác giả: Ana Benz, Kỹ sư trưởng (Chief Engineer) tại IRISNDT, và Glenn Roemer, Kỹ sư vật liệu cao cấp (Senior Materials Engineer) tại Apave Canada. Trong công tác quản lý tính toàn vẹn của thiết bị áp lực (Asset Integrity Management), chúng ta thường tập trung vào các thông số dễ định lượng như áp suất vận hành hay trọng lượng thiết bị - những yếu tố tạo ra ứng suất chính/sơ cấp (primary stress) . Tuy nhiên, thực tế vận hành luôn tồn tại một nghịch lý: rất nhiều hệ thống đường ống và bình áp lực dù được thiết kế "đúng chuẩn" theo ASME để vận hành 20 năm, lại hư hỏng chỉ sau chưa đầy 5 năm. Nguyên nhân gốc rễ thường ẩn mình dưới dạng ứng suất phụ/thứ cấp (secondary stress). Đây là loại ứng suất phát sinh do sự cưỡng bức của các bộ phận tiếp giáp hoặc tự cưỡng bức trong cấu trúc, thường liên quan đến quá trình hàn , sự giãn nở nhiệt không đồng nhất hoặc biến dạng cơ học . Khác với ứng suất sơ cấp vốn cân bằng với tải trọ...

Giai đoạn cuối của hiện tượng phồng rộp, cho thấy sự rỗ đáng kể và hiện tượng bong tróc vật liệu. 1. Blistering – một dạng hư hỏng “âm thầm” nhưng nguy hiểm Hiện tượng blistering trên mặt làm kín carbon-graphite của phớt cơ khí là một vấn đề tồn tại lâu dài trong công nghệ làm kín. Blister xuất hiện dưới dạng vết phồng, bong vảy, bề mặt nhô lên trên mặt làm kín – thực chất là kết quả của các vết nứt phát sinh bên dưới bề mặt (subsurface fracture). Hậu quả của blistering không chỉ dừng ở mất thẩm mỹ bề mặt, mà trực tiếp dẫn đến: tăng rò rỉ, tăng ma sát, tăng nhiệt cục bộ, và cuối cùng là hư hỏng sớm phớt cơ khí, đặc biệt trong các điều kiện làm việc khắc nghiệt. Về hình thái, blister thường: bắt đầu bằng các đốm sáng, phồng nhẹ trên bề mặt carbon, phát triển thành bong bóng phồng lên, xung quanh xuất hiện các vết nứt, bong vỡ hoàn toàn, để lại lỗ rỗ (pit) trên mặt làm kín. Hiểu rõ cơ chế hình thành blister là chìa khóa để nâng cao độ tin cậy và tuổi thọ phớt. 2. Các yếu tố chính gây bli...

Jacketed gasket (gioăng bọc/áo kim loại) là loại gioăng làm kín công nghiệp có cấu tạo gồm lớp kim loại mỏng (vỏ) bao bọc vật liệu mềm bên trong như graphite, ceramic, hoặc sợi không amiang, giúp kết hợp độ bền của kim loại với khả năng đàn hồi của vật liệu mềm, tạo độ kín khít cao trong điều kiện áp suất, nhiệt độ khắc nghiệt. Chúng được dùng phổ biến trong bộ trao đổi nhiệt, bình áp suất, nồi hơi, đường ống dẫn khí, và các ứng dụng yêu cầu khả năng chịu tải lớn. Cấu tạo & Đặc điểm: Vỏ kim loại (Jacket): Làm bằng thép không gỉ, thép carbon, đồng, niken... giúp tăng cường khả năng chịu áp lực, chống thổi mòn và bảo vệ lõi bên trong. Vật liệu độn (Filler): Graphite mềm, ceramic, PTFE, hoặc sợi amiang, có khả năng nén tốt, phục hồi hình dạng, tạo độ kín khi biến dạng theo mặt bích. Loại: Có cả loại một lớp vỏ (single jacketed) và hai lớp vỏ (double jacketed) để tăng hiệu quả làm kín. Ứng dụng chính: Hệ thống trao đổi nhiệt, bình áp suất, nồi hơi, ống khói. Đường ống dẫn khí, hơi, hóa...

Thanh Sơn Biên dịch Hệ thống đường ống có thể bị hư hỏng do rung động. Để giảm thiểu rủi ro về tính toàn vẹn này, việc đánh giá độ rung của đường ống được tiến hành trong giai đoạn thiết kế và các vị trí có rủi ro cao sẽ được kiểm tra trong giai đoạn vận hành. Phân tích (đánh giá) rung động đường ống này dựa trên  Guidelines for th e  avoidance of vibration-induced fatigue failure  (AVIFF)  của Viện Năng lượng (Energy Institute - EI) và các phương pháp hiện hành khác, đồng thời tạo thành một phần quan trọng của hệ thống Quản lý Tính toàn vẹn Tài sản (Asset Integrity Management-AIM). Hướng dẫn AVIFF của Viện Năng lượng là phương pháp được khuyến nghị để xác định và giải quyết rủi ro rung đường ống. Bài viết này dựa trên chuyên môn về phân tích ứng suất đường ống (pipe stress analysis), phân tích rung động động học (dynamic vibration analysis), dòng chảy nhất thời (transient flow )  và các nghiên cứu thiết kế liên quan khác.  1. RUNG ĐỘNG ĐƯỜN...